Matten

Wij bleven eindeloos kijken naar de cover. Hoe Bobby Fischer stralend de wereld het schaakspel aanbiedt, open en aanmoedigend, als een Amerikaanse droom. De foto werd gemaakt in 1971, in Buenos Aires, door sterfotograaf Harry Benson. Fischer is in de kracht van zijn leven. 1 jaar later zal hij tijdens de match tegen Spassky het schaakspel aanbieden aan de hele wereld. Iedereen schaakt ineens. Daarna wordt het stil en het zoeken naar Bobby Fischer begint. We willen dat hij weer speelt, dat hij nog meer geeft. Letterlijk tot aan zijn droevige dood op 17 januari zijn er onderhandelingen over een terugkeer die de droom weer levend moest maken. Op de volgende pagina's natuurlijk veel Fischer.
Bessel Kok, schaakmecenas en medeoprichter van de Grandmasters Association, beschrijft met een scherp oog voor detail hoe hij Fischer in 1990 tijdens een geheime ontmoeting leerde kennen. Niets menselijks was de luidruchtige Amerikaan vreemd, zoals bleek bij een bezoek aan een nachtclub. Geheime ontmoetingen zijn er te over in het verhaal over de vergeefse pogingen van Anatoly Karpov om zijn gedroomde match tegen Fischer te krijgen. Jan Gerritsen, IJsland-correspondent voor NRC Handelsblad, schetst de laatste levensjaren van Fischer in zijn nieuwe vaderland. Dichter des Vaderlands Driek van Wissen eert de gestorven kampioen en Peter Boel doet wat veel mensen doen die '1972' hebben meegemaakt, schrijven over Fischer terwijl hij eigenlijk niet in het verhaal voorkomt. Guus Luijters, ten slotte, ging op bezoek bij Ton Sijbrands, de 'Bobby Fischer van het dammen'.
Maar er is ook veel waar Fischer echt niet in voorkomt. Olaf Koens schetst het Rusland waar Garry Kasparov politiek aan de weg timmert en laat de oud-wereldkampioen zijn critici antwoorden. Jan Timman gedenkt mooi weemoedig zijn leermeester Botwinnik, Alexander Münninghoff praat de lezer bij over de Profilpsychose, er is een notatiebiljet van een bijna blinde Smyslov, Karel van der Weide portretteert Erwin L'Ami, en Jan Kal heeft dan toch een foto gevonden van Harry Mulisch aan het schaakbord. En mocht U nog steeds twijfelen of Tabe Bas bestaat, dan zal die twijfel voorgoed weggenomen worden.