De Slegte brengt verloren gewaand literair archiefmateriaal boven water

donderdag 24 september 2009

In de nieuwe verkoopscatalogus Nederlandse en Vlaamse literatuur, biedt het Antwerps antiquariaat op de Wapper een omvangrijke collectie handschriften, archivalia en bijzondere edities aan.

Naast zeldzame edities zoals de debuutbundel van Guido Gezelle ‘Boodschap van de vogels’ (1855), waar nog maar een handvol exemplaren van bekend zijn, is het antiquariaat er in geslaagd om onbekend of zelfs verloren gewaand literair archiefmateriaal te traceren.

De catalogus telt 295 nummers waaronder handschriften en brieven van Boon, Buddingh', Claus, Daisne, Enquist, Elsschot, Komrij, Krijgelmans, Minne, Van Nijlen, Van Ostaijen, Pernath, Du Perron, Reve, Snieders, Timmermans, Van de Velde, Verschaeve, Vinkenoog, Walravens, Van Aken, Belcampo, Bloem, Brouwers, Cremer, Den Doolaard, Gerhardt, Hermans, Van de Kerckhove, Mulisch, Nolens, Roland-Holst, Walschap, Warren, enz. Verder een collectie bundels van Gerrit Achterberg mèt opdracht aan Ed Hoornik en tal van bibliofiele en andere edities, veelal met opdracht, met werk van zowat alle groten uit de Nederlandse literatuur.

* Highlights zijn zo o.a. het originele typoscript van ‘Maagpijn' een sleutelnovelle in het vroege werk (1944-1946) van Louis Paul Boon. Dit typoscript werd verloren gewaand en als zodanig kon het ook niet gebruikt worden voor de uitgave van deze tekst in het 5de deel van het Verzameld Werk.

Catalogus nr. 2: ‘Maagpijn' markeert de, vermoedelijk in eerste instantie onbewuste, omslag in Boons thematiek. Van de grote idealen in het vroege werk naar de down-to-earth thematiek van zijn beste werk. ‘Maagpijn' verscheen voor het eerst in druk in 10 afleveringen in ‘Front' tussen 4 augustus en 6 oktober 1946. Dit, duidelijk zeer vroege typoscript, telt 25 pagina's doorlopende tekst en bevat handgeschreven correcties, doorhalingen en toevoegingen.

* Onbekend was ook het volledige dossier - diverse losbladige mappen, cahiers, losse papieren, enz. - bijeengebracht door Claude Krijgelmans voor de samenstelling van zijn berucht erotisch woordenboek: ‘Joeplala alfabet of Het (klein)burgerlijk woordenboek der pornografie', waarvan overigens alleen het eerste deel, onder het pseudoniem Karel Elleveest, in druk verscheen.

Catalogus nr. 20: Totaalpakket met honderden pagina's hand- en typoscripten, nota's, aanzetten en commentaren bij de lemma's van Krijgelman's pornografisch woordenboek. Een wat megalomaan project, dat vermoedelijk nooit helemaal afgewerkt werd, maar nu van een ongekend cultuurhistorisch belang. Een unieke kijk op de jaren zestig / zeventig van vorige eeuw door de spiegel van het erotische taalgebruik.

* Eveneens verloren gewaand: het origineel handschrift van Roger Van de Veldes ‘Recht op antwoord. Rapport over de zonderlinge praktijken van magistraten, psychiaters en gevangenisdirecteurs'.

Catalogus nr.43: Van de Velde schreef dit pamflet in de gevangenis. Vanwege een schrijfverbod - een schrijfmachine werd hem geweigerd - moest, naar verluid, dit manuscript uit de gevangenis gesmokkeld worden. De tekst waarvan nog wel twee typoscriptversies bewaard bleven, verschilt sterk van de gedrukte versie. Verloren gewaand werd het niet gebruikt bij het tot stand komen van de wetenschappelijk verantwoorde editie door Britt Kennis in 2001.

* Verder bevat de collectie naast onuitgegeven werk van Hugo Claus, Ida Gerhardt (correspondentie), Du Perron (serie tekeningen ), Van Ostaijen, Hugues Pernath, ... ook belangrijke gepubliceerde handschriften of brieven van Willem Elsschot, Gerrit Komrij, Harry Mulisch, Gerard Reve, ...

Soms geven deze brieven of opdrachten een ongeziene en onverwachte kijk op het literaire leven. Zo lees je Walschap die in 1950 aan Hugo Claus schrijft: ‘Ik hoop dat deze tegenslag u zal prikkelen tot meer en beter werk'. Of Harry Mulisch die aan Gerard Reve vraagt (1951): ‘Beste Gerard, ..., Ik lees in de krant over het schrijversbal van de boekenweek. Daar wil ik ook eens bij zijn. Hoe zit dat in elkaar? Waar zijn plaatsen te bekomen?'

Catalogus bestellen / downloaden

- De papieren catalogus is enkel te verkrijgen via de winkel(s).
- De catalogus is ook hier digitaal te downloaden.