De loslippige sieraden

In dit pornografische sprookje laat Diderot de ‘sieraden van de vrouw’ aan het woord. Zij verklappen zeer intieme zaken van hun eigenaresse en vertellen alle omstanders (want ze zijn goed te horen) of ze ‘druk bezocht’, ‘verwaarloosd’, ‘geparfumeerd’, slecht bediend’ of juist ‘lastiggevallen’ worden. Zelfs de muilkorf die ontworpen wordt om de sieraden het zwijgen op te leggen lijkt niets te helpen.

Diderot was verwikkeld in een voortdurende strijd met de censuur. Door zijn radicale gedachten werden verscheidene van zijn werken in beslag genomen, belandden ze op de brandstapel, of werd hijzelf in de gevangenis gezet. De loslippige sieraden, zijn eerste roman, gaf hij in 1748 dan ook anoniem uit en liet hij drukken in Amsterdam. Waarschijnlijk was deze voorzichtigheid vanwege de inhoud geboden. Het liegt er namelijk niet om wat de sieraden te vertellen hebben: de eigenaressen vallen vaak door de mand door de onthullingen die gedaan worden; de mannen lachen erom, tot het het sieraad van hun eigen vrouw betreft; de priesters spreken er schande van en de hoofden van de academici lopen ervan om.

Door Diderots ironie en sterke stijl zijn deze situaties geestig en beeldend beschreven, waarbij hij ook ruimte vindt zijn filosofische visie toe te passen, bijvoorbeeld tijdens de zittingen die gehouden worden om het raadsel op te lossen.