Die gore klerezooi in de Via Merulana

Rome, 1927. Middenin de moraliseringscampagne van de fascisten, die de Eeuwige Stad van alle geboefte moet zuiveren, vinden er in een somber pand in de Via Merulana twee misdaden plaats. Een excentrieke gravin wordt op klaarlichte dag van haar juwelen beroofd. Commissaris Ingravallo wordt met het onderzoek belast. Kort daarop wordt in hetzelfde gebouw een goede kennis van hem, de aantrekkelijke maar wegens haar kinderloosheid wegkwijnende burgervrouw Liliana Balducci, met doorgesneden keel aangetroffen.Het gerechtelijk onderzoek én de roman gaan al snel alle kanten op, waarbij nu eens een op truffels verzotte rijksambtenaar, dan weer een handlezende hoerenmadam en zelfs een eenogige kip, een in een haas veranderde topaas en de grote tenen van twee heiligen op een wandschildering voor afleidingsmanoeuvres zorgen. Uiteindelijk lopen ze uit op een mysterie waarvan de ontrafeling aan de lezer wordt overgelaten. Maar intussen heeft Gadda kans gezien om een bijtende satire te leveren op Mussolini en zijn slippendragers, een soms meeslepend en soms dolkomisch beeld te schetsen van Rome in al zijn maatschappelijke geledingen, en met een mengeling van dialect en stadshuistaal, literaire pastiches en lyrische ontboezemingen een verbluffend taalbouwsel op te trekken.