Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme

SOCRATESBEKER 2020! Dataïsme is het geloof dat alles te vertalen is in data. Data leggende wereld vast en maken haar beheersbaar. Maar voor wie enmet welk doel? Ethische dilemma’s rondom data worden vaakgereduceerd tot zaken als privacy en regulering, terwijl de onderliggendeaannames van het dataïsme zelden ter discussiestaan. Is de mens echt als algoritme te begrijpen? Wat gebeurt ermet de dingen die niet in data te vatten zijn? En waarom wordtde dataïstische toekomst voorgesteld als onvermijdelijk?
Tegenover het ideaal van een geautomatiseerde wereld die onsgevangenhoudt in een onzichtbaar net, stelt Miriam Rasch eenherwaardering van frictie. Frictie is een geduchte strategie vanhen die strijden voor emancipatie of zich teweerstellen tegen deeis van transparantie en constante communicatie. Rasch opentde weg naar ‘de-automatisering’ als mogelijkheid om woordenen dingen weer als nieuw te laten schijnen. Hoe kunnen we indataïstische tijden ons eigen verhaal blijven vertellen?