De wijsheidparadox

Lang dachten wetenschappers dat de gezondheid van het brein en daarmee de mentale functies bij het ouder worden alleen maar afnemen. Recent onderzoek heeft aan het licht gebracht dat de hersenen ons op hogere leeftijd juist beter in staat stellen om complexe problemen en vraagstukken te begrijpen en op te lossen. Elkhonon Goldberg laat zien hoe het komt dat het brein op sommige gebieden weliswaar achteruitgaat, maar op andere juist vooruit. Dat noemt Goldberg de paradox van de wijsheid.

Goldberg duikt daartoe in de machinerie van het brein en onderscheidt twee soorten geheugen: het specifieke geheugen (het zich herinneren van een gebeurtenis of feit) en het generieke geheugen (het herkennen van bredere patronen). Als het brein ouder wordt, nemen de mogelijkheden van het specifieke geheugen af, maar die van het generieke geheugen toe. Dat laatste leidt tot 'wijsheid': het vermogen om snel en efficiÙnt beslissingen te nemen door gebruik te maken van de cumulatie van kennis en ervaring, die opgeslagen ligt in het generieke geheugen.

Over de auteur
Elkhonon Goldberg (Riga, 1946) studeerde in Moskou bij de vermaarde neuropsycholoog Alexander Luria voordat hij in 1974 emigreerde naar de Verenigde Staten. Hij is een vooraanstaande wetenschapper, die als hoogleraar neurologie verbonden is aan de universiteit van New York. Tevens is hij klinisch psycholoog.