De Fantoomterreur

Het geweld waarmee in 1789 de Franse Revolutie losbarstte, joeg de bezittende klassen van Europa een ongekende angst aan. Omdat niemand kon bevatten waar deze verschrikkingen vandaan waren gekomen, werd al gauw de conclusie getrokken dat dit wel een duivelse samenzwering moest zijn, geïnspireerd door de ideeën van de Verlichting, met als oogmerk het omverwerpen van de totale sociale orde, samen met de wettige en religieuze grondslagen waarop die was gebaseerd. Geconfronteerd met deze revolutiedreiging nam men zijn toevlucht tot een ongekende onderdrukking. Het bestaande politie- en spionagenetwerk werd in hoog tempo uitgebreid. Nadat Napoleon in 1815 was verslagen bij Waterloo begonnen de overwinnaars met vereende krachten aan het herstel van de oude orde. Ze onderdrukten iedere oppositie en openden de jacht op vermeende samenzweerders. In ‘De fantoomterreur’ laat Adam Zamoyski meesterlijk zien hoe de heersers van Europa op laffe en cynische wijze hun toevlucht namen tot ongerichte onderdrukking middels politiespion en bajonet ? wat hun eigen angst voedde en gewone mensen het verzet in joeg, waardoor de weerstand tegen hun bewind steeds groter werd. Zamoyski’s fascinerende geschiedenis, die soms huiveringwekkend en vaak ook hilarisch is, vertelt ons veel over de moderne staat, die zich ontwikkelde via de uitbreiding van zijn controle organen. ‘De fantoomterreur’ bevat belangrijke lessen voor de tegenwoordige tijd.