Spiegelpaleizen

Toen West-Europa zich nog in het centrum van het politiek-economische wereldsysteem bevond en zichzelf daardoor als referentiepunt voor de mondiale cultuur zag, hoefde het zich niet te verdiepen in de vraag: "Hoe kijken de ‘anderen’ naar ons?" Met de verschuivende machtsverhoudingen zijn evenwel veel van de vroegere vanzelfsprekendheden verdampt.

Hoe de leiders van de Volksrepubliek China ons evalueren, of hoe de islami(s)tische wereld ons definieert, doet er wel degelijk toe, zij het om uiteenlopende redenen. In een multipolaire wereld hebben wij niet langer het alleenrecht de anderen een plaats te geven maar worden wij zelf een rol toegemeten. Het gevaar is reëel dat we terugvallen op een loopgravenidentiteit en de ‘anderen’ als vijanden bestempelen, omdat die onze belangen belagen. Dat een aantal van deze belangen helemaal niet te rechtvaardigen vallen, of dat er geen redenen zijn om er een monopolie op te eisen, wordt al eens uit het oog verloren.

Bij dit alles wordt het cliché over ‘de anderen’ niet geschuwd en gaan we eerder af op percepties dan op de werkelijkheid. In dit boek wordt gepleit voor een genuanceerde benadering van de problematiek van het benoemen en benoemd te worden. Tevens wordt gepoogd om het proces ervan een solidere basis te verschaffen, los van de retoriek, maar refererend aan bredere machtsrelaties.